Jak dobrać narzędzia chirurgiczne — przewodnik po typach instrumentów

Instrumentarium chirurgiczne to setki typów narzędzi, ale większość zabiegów opiera się na kilku podstawowych grupach. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać najważniejsze instrumenty, do czego służą i czym kierować się przy zakupie — z popularnymi nazwami eponimicznymi (Kocher, Mayo-Hegar, Metzenbaum), które znajdziesz w numerach katalogowych.

1. Nożyczki chirurgiczne

Nożyczki dobiera się do tkanki i zadania. Nożyczki Metzenbaum — delikatne, długie, do preparowania tkanek miękkich. Nożyczki Mayo — mocniejsze, do cięcia tkanek twardszych i nici. Występują w wersji prostej i wygiętej, z ostrzami ostro-ostrymi, ostro-tępymi lub tępo-tępymi. Do mikrochirurgii i okulistyki stosuje się nożyczki o bardzo drobnych ostrzach.

• Preparowanie delikatne → Metzenbaum, wygięte
• Cięcie nici i tkanek twardych → Mayo
• Naczynia → nożyczki naczyniowe (np. Potts-Smith)

Zobacz: nożyczki chirurgiczne w katalogu.

2. Kleszczyki naczyniowe i zaciski hemostatyczne

Służą do zaciskania naczyń i tkanek. Kocher — z ząbkami na końcu, mocny chwyt. Pean — bez ząbków, do hemostazy. Crile i mosquito — drobne, do małych naczyń. Wybór zależy od wielkości naczynia i siły chwytu. Zwróć uwagę na liczbę ząbków zamka i precyzję szczęk.

Zobacz: kleszczyki naczyniowe.

3. Imadła chirurgiczne

Do prowadzenia igły przy szyciu. Mayo-Hegar — najpopularniejsze, z zamkiem zapadkowym. Mathieu — z samozatrzaskiem sprężynowym, bez pierścieni. Dobiera się je do grubości igły i nici oraz głębokości pola operacyjnego. Powierzchnia robocza bywa nacinana lub pokryta węglikiem wolframu (TC) dla lepszego trzymania igły.

Zobacz: imadła chirurgiczne.

4. Pincety

Anatomiczne — z prążkowaniem, do delikatnego chwytania tkanek bez uszkodzeń. Chirurgiczne — z ząbkami, pewniejszy chwyt. Adson — wąskie końcówki do precyzyjnej pracy. Do mikrochirurgii i okulistyki stosuje się pincety o bardzo drobnych końcach.

Zobacz: pincety chirurgiczne.

5. Haki i rozwieracze

Odsłaniają pole operacyjne. Langenbeck, Farabeuf, Roux — haki ręczne o różnych szerokościach łopatek. Rozwieracze samotrzymające utrzymują brzegi rany bez asysty. Dobór zależy od głębokości i rodzaju zabiegu.

Zobacz: haki i rozwieracze.

6. Skalpele i ostrza

Rękojeści skalpela (np. nr 3, 4) z wymiennymi ostrzami to podstawa cięcia. Do specjalistycznych zabiegów stosuje się noże o stałym ostrzu. Zobacz skalpele i uchwyty oraz noże chirurgiczne.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie

• Materiał — wysokiej jakości stal nierdzewna do wielokrotnej sterylizacji (więcej o pielęgnacji stali).
• Wykonanie — precyzja szczęk, równość ostrzy, działanie zamka.
• Numer katalogowy — jednoznaczna identyfikacja wyrobu i powtarzalność zamówień.
• Producent — sprawdzona marka (DEWIMED, Tuttlingen) gwarantuje powtarzalną jakość.